Provincie Noord-Brabant
Een Operator Monitoring System waarmee de provincie prestaties en kwaliteit van vervoerders dagelijks kan volgen
De provincie Noord-Brabant is als concessieverlener verantwoordelijk voor het openbaar vervoer in een groot deel van de provincie. In regio’s als West-Brabant, Midden-Brabant, Meierij en Oost-Brabant wordt het vervoer uitgevoerd door verschillende vervoerders, waaronder Arriva en Veolia Transdev. Om deze concessies goed te kunnen beheren, is het voor de provincie essentieel om continu zicht te hebben op de prestaties, kwaliteit en opbrengsten van de vervoerders.
Dat vraagt om meer dan alleen periodieke rapportages. De provincie wil op basis van contractafspraken en landelijke standaarden kunnen volgen hoe vervoerders presteren, waar afwijkingen ontstaan en welke ontwikkelingen relevant zijn voor evaluatie, overleg en toekomstige aanbestedingen. De vraag aan Zight was daarom om een monitoringsoplossing te ontwikkelen die alle relevante concessiedata samenbrengt in één platform en de provincie ondersteunt bij dagelijkse monitoring, analyse en besluitvorming.
De uitdaging
Als concessieverlener moet de provincie kunnen beoordelen of vervoerders leveren wat contractueel is afgesproken. Daarbij gaat het niet alleen om punctualiteit of gereden kilometers, maar ook om opbrengsten, uitval, klachten en andere prestatie-indicatoren die iets zeggen over de kwaliteit en effectiviteit van het openbaar vervoer.
De basis voor die monitoring ligt in de concessiecontracten én in de Nederlandse monitoringsstandaard MIPOV2008. De provincie wilde een systeem dat deze informatie op een consistente manier ontsluit en omzet in bruikbare stuurinformatie. Tegelijkertijd moest de oplossing niet alleen rapporteren, maar ook ruimte bieden voor eigen analyses, zodat medewerkers van de provincie zelf dieper in de data kunnen duiken en gesprekken met vervoerders beter kunnen onderbouwen.
De belangrijkste doelen waren daarom:
- een Transit Analytics Platform ontwikkelen met alle relevante KPI’s en OD-relaties voor concessiemonitoring;
- informatie uit aangeleverde vervoersdata ontsluiten in rapportages over onder meer opbrengsten, gereden kilometers, uitgevallen kilometers, klachten en punctualiteit;
- de provincie in staat stellen om zelf analyses uit te voeren op de data die door vervoerders wordt aangeleverd;
- een oplossing neerzetten die aansluit op de Nederlandse monitoringsstandaard en bruikbaar is voor zowel dagelijkse sturing als contractmanagement.
De oplossing
Voor de provincie Noord-Brabant ontwikkelde Zight een Transit Analytics Platform dat volledig is ingericht voor operator monitoring. In dit platform komen alle relevante indicatoren samen die nodig zijn om de prestaties van vervoerders structureel te volgen en te bespreken.
De oplossing is opgezet als een gehost systeem, ontworpen in lijn met MIPOV2008, zodat de aangeleverde data van vervoerders op een uniforme en herkenbare manier verwerkt en gepresenteerd kan worden. Het platform bevat onder meer rapportages en analyses rondom:
- opbrengsten en reizigersontwikkelingen;
- gereden kilometers en verloren kilometers;
- punctualiteit en betrouwbaarheid;
- klachten en kwaliteitsindicatoren;
- OD-relaties en andere inzichten die relevant zijn voor concessiebeheer.
Naast het platform zelf werd ook veel aandacht besteed aan gebruik en adoptie. Medewerkers van de provincie kregen een gerichte training om effectief met het systeem te werken en analyses uit te voeren. Daarnaast kregen niet alleen provinciale medewerkers toegang, maar ook medewerkers van vervoerders en betrokken gemeenten. Zo ontstond één gedeelde informatieomgeving waarin verschillende partijen met dezelfde cijfers naar prestaties en kwaliteit kunnen kijken.
Het resultaat
Met het Operator Monitoring System beschikt de provincie Noord-Brabant over een centrale omgeving voor dagelijkse concessiemonitoring. Prestaties van vervoerders worden continu gevolgd en de inzichten uit het systeem vormen een belangrijke basis voor het maandelijkse overleg tussen provincie en operators.
De meerwaarde van de oplossing zit in de combinatie van standaardisatie, transparantie en toepasbaarheid. Doordat de monitoring is ingericht volgens de geldende Nederlandse standaard, beschikt de provincie over een betrouwbare basis voor vergelijking en contractbewaking. Tegelijkertijd biedt het platform voldoende analysemogelijkheden om verder te kijken dan standaardrapportages en gericht te onderzoeken waar prestaties achterblijven of juist verbeteren.
De informatie uit het systeem wordt niet alleen gebruikt voor de dagelijkse monitoring van concessies, maar ook als input voor toekomstige contracten en aanbestedingen. Daarmee ondersteunt het platform niet alleen het huidige concessiebeheer, maar ook de verdere professionalisering van datagedreven sturen binnen de provincie.
Over Provincie Noord-Brabant
- Land: Nederland
- Servicegebied: West-Brabant, Midden-Brabant, Meierij en Oost-Brabant
- Organisatie: Provincie / concessieverlener openbaar vervoer
- Omvang: 22 miljoen reizigers
- Reizigerskilometers: 112 miljoen per jaar



